การปฏิบัติตัวในผู้ป่วยโรคนิ่วทางเดินปัสสาวะ

Sat-Oct-2017:20:55      

นพ. อุดมศักดิ์  วิจิตรเศรษฐกุล

 

ผู้ป่วยที่เป็นนิ่วหรือเคยเป็นนิ่วในทางเดินปัสสาวะมีข้อควรปฏิบัติตัวดังนี้

- ดื่มน้ำปริมาณมาก ให้มีปัสสาวะมากกว่า 2 ลิตรต่อวัน  เพื่อให้ปัสสาวะเจือจาง ในภาวะปกติจึงต้องดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 2.5ลิตร สม่ำเสมอทั้งวัน จนถึงก่อนเข้านอน เพื่อให้ปัสสาวะเจือจางในขณะนอนหลับด้วย ในกรณีที่มีการสูญเสียเหงื่อหรือน้ำออกจากร่างกาย เช่น ออกกำลังกายแล้วมีเหงื่อออกมาก ท้องเสีย อาเจียน จึงต้องดื่มน้ำปริมาณมากขึ้น เพื่อชดเชยน้ำที่ร่างกายสูญเสียไปด้วย และน้ำที่ดื่มควรเป็นน้ำเปล่า หรือถ้าเป็นเครื่องดื่ม ควรเป็นเครื่องดื่มที่ให้พลังงานต่ำ และมีความหวานน้อย
 
 
- ลดน้ำหนัก เนื่องจาก การมีน้ำหนักตัวมาก เป็นปัจจัยเสี่ยงของการเกิดนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ ดังนั้นจึงควรบริโภคอาหารที่มีลักษณะ มีเส้นใยอาหารมาก แต่มีไขมันอิ่มตัว, คาร์โบไฮเดรต และน้ำตาลในปริมาณน้อย 
 
 
- บริโภคอาหารที่มีแคลเซียมให้เพียงพอกับความต้องการในแต่ละวัน โดยกองโภชนาการ กรมอนามัย แนะนำดังนี้
        เด็กต้องการแคลเซียม 400-700มิลลิกรัมต่อวัน
        ผู้ใหญ่ต้องการแคลเซียม 400-500 มิลลิกรัมต่อวัน
        หญิงมีครรภ์ต้องการแคลเซียม 1,000มิลลิกรัมต่อวัน
        หญิงให้นมบุตรต้องการแคลเซียม 1,200 มิลลิกรัมต่อวัน
        โดยอาหารที่มีแคลเซียมสูง ได้แก่ กุ้งแห้ง งา นม เนยแข็ง ผักใบเขียว ถั่วเหลือง ปลาเล็กปลาน้อยที่กินทั้งกระดูก กุ้ง ปู หอย ไข่แดง ใบคื่นช่าย ใบยอ ใบสะระแหน่ ผักกะเฉด ใบโหระพา ใบชะพลู ผักโขมหวาน สะเดา ยอดแค
 
 
- บริโภคอาหารโปรตีนให้เพียงพอ ควรบริโภคโปรตีนจากพืชเป็นหลัก เพราะโปรตีนจากสัตว์ ทำให้เกิดนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะได้มากกว่า
          อาหารที่มีโปรตีนมาก ซึ่งควรหลีกเลี่ยง ได้แก่ เครื่องในสัตว์ทุกชนิด ตับอ่อน ตับ ไต สมอง ปลาแอนโชวี่ ปลาซาร์ดีน น้ำต้มเนื้อ น้ำเกรวี ซุปไก่เข้มข้น กะปิ
          อาหารที่มีโปรตีนปานกลาง ซึ่งควรจำกัดปริมาณ ได้แก่  เนื้อสัตว์ ปลา อาหารทะเล ถั่วเมล็ดแห้ง หน่อไม้ฝรั่ง ผักโขม ดอกกะหล่ำ
 
 
- ไม่บริโภคอาหารเค็มมากเกินไป ในแต่ละวันไม่ควรบริโภคเกลือโซเดียมคลอไรด์ หรือ เกลือแกงเกินกว่า 10 กรัม หรือประมาณ 4,000มิลลิกรัม ของโซเดียม 
 
 
- ควรบริโภคผักและผลไม้ มากกว่า 3ถ้วยตวงต่อวัน เพราะมีสารยับยั้งการเกิดนิ่ว เนื่องจาก ผักและผลไม้ เป็นอาหารที่ทำให้ร่างกายมีภาวะเป็นด่าง นอกจากนี้ ยังมีสารยับยั้งนิ่วหลายชนิด เช่น โพแทสเซียม แมกนีเซียม เส้นใยอาหาร phytate ซิเตรต และสารยับยั้งอนุมูลอิสระด้วย
 
 
- เครื่องดื่มที่มีซิเตรต ซึ่งเป็นสารยับยั้งการก่อนิ่ว ได้แก่ น้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว เช่น น้ำมะนาว น้ำส้ม แอปเปิล
 
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีออกซาเลตสูง เช่น ช็อกโกแลต ชา โกโก้ ผักโขม ใบชะพลู หน่อไม้ ผักแพว ผักเสม็ด ผักกระโดน มันเทศ
 
- ไม่ควรบริโภควิตามินซี มากกว่า 2 กรัมต่อวัน
 
- ออกกำลังกายอย่างเพียงพอ และดื่มน้ำมากๆในกรณีเสียเหงื่อจากการออกกำลังกาย
 
- หลีกเลี่ยงความเครียด
 
- นอนหลับพักผ่อนอย่างเพียงพอ
 
 
 
 
 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share