มะเร็งต่อมลูกหมากกับยาเคมีบำบัด

Fri-Jun-2017:06:56      

 

นพ. ชัยยุทธ ก่งเซ่ง

นพ. วรพัฒน์ อัตเวทยานนท์

               มะเร็งต่อมลูกหมากในประเทศไทยมีแนวโน้มที่จะพบมากขึ้น แต่เนื่องจากในประเทศไทยยังไม่มีการใช้การตรวจคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากอย่างจริงจัง ดังนั้นจึงพบมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะลุกลามหรือระยะแพร่กระจายเป็นสัดส่วนที่สูงเมื่อเทียบกับประเทศตะวันตก การรักษามะเร็งในระยะลุกลามหรือระยะแพร่กระจายแพทย์จะใช้ยาต้านฮอร์โมนเพศชาย (GnRH analog) หรือการตัดลูกอัณฑะทั้ง 2 ข้างเป็นหลัก เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของมะเร็งต่อมลูกหมาก การใช้ยาต้านฮอร์โมนเพศชายจะช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของมะเร็งต่อมลูกหมากชั่วระยะเวลาหนึ่ง แต่เมื่อใช้ยาไประยะหนึ่งมะเร็งต่อมลูกหมากจะสามารถที่จะเจริญเติบโตได้โดยไม่ต้องอาศัยฮอร์โมนเพศชาย  การวินิจฉัยภาวะนี้แพทย์จะใช้ค่า PSA ร่วมกับการติดตามการแพร่กระจายไปกระดูกเป็นหลัก การรักษาขั้นตอนต่อจากนี้คือการใช้ยาเคมีบำบัด ในบางสถาบันอาจจะมีการนำยาชนิดรับประทานเข้ามาใช้ในการรักษาเช่นยา enzalutamide หรือยา abiraterone แต่ยาทั้ง 2 ชนิดนี้ยังเป็นยาทางเลือกและไม่สามารถที่จะเบิกได้ในปัจจุบัน

 

สาเหตุที่ผู้ป่วยควรได้รับยาเคมีบำบัด

1.        ยาเคมีบำบัดเป็นการรักษามาตรฐานในผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากที่เจริญเติบโตได้โดยไม่ต้องอาศัยฮอร์โมนเพศชาย และผู้ป่วยทุกสิทธิ์การรักษาสามารถเข้าถึงยาเคมีบำบัดได้

2.     ยาเคมีบำบัดสามารถช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยได้ (overall survival)

3.      ยาเคมีบำบัดทำให้คุณภาพชีวิตผู้ป่วยของผู้ป่วยดีขึ้น เช่น อาการปวดกระดูกน้อยลง ทานอาการได้มากขึ้น

 

วิธีการให้ยาเคมีบำบัด

               ยาเคมีบำบัดที่ใช้ในมะเร็งต่อมลูกหมากคือ ยา Docetaxel (Taxotere®) โดยปริมาณยาที่ได้จะต้องคิดตามพื้นที่ผิวของร่างกาย ซึ่งจะต้องใช้ น้ำหนักและส่วนสูงเข้ามาคำนวณ ขนาดยาที่ใช้คือ 75mg/m2 ก่อนที่จะได้รับยาเคมีทุกครั้งผู้ป่วยจะต้องรับการตรวจเลือดเพื่อตรวจดูปริมาณเม็ดเลือดขาว การใช้ยาเคมีบำบัดในมะเร็งต่อมลูกหมากสามารถให้ได้ทั้งแบบผู้ป่วยนอกคือ มาเช้า เย็นกลับ  หรือจะ รับผู้ป่วยเข้านอนรพ. 1-2 วันเพื่อรับยา ระยะห่างของการให้ยาแต่ละครั้งจะห่างกัน 3 สัปดาห์ ให้ยาทั้งหมด 6-10 ครั้ง โดยหลังจากรับยาเคมีบำบัดทุกครั้ง ผู้ป่วยจะได้รับยา prednisolone กลับไปทานต่อที่บ้าน

 

ผลข้างเคียงของยาเคมีบำบัด

               เมื่อพูดถึงยาเคมีบำบัด คงปฏิเสธไม่ได้ว่ามีผู้ป่วยหลายคนกลัวและหลีกเลี่ยงที่จะรับยาเคมีบำบัดเนื่องจากยังฝังใจเกี่ยวกับผลข้างเคียงในอดีตของยาเคมีบำบัด แต่ยาเคมีบำบัดสำหรับมะเร็งต่อมลูกหมากมีผลข้างเคียงค่อนข้างน้อย ผลข้างเคียงที่พบมากที่สุดคือ

1.        ผมร่วง

2.     ชาตามปลายมือปลายเท้า

3.      คลื่นไส้อาเจียน

4.      เม็ดเลือดขาวต่ำ

5.     เล็บเจริญเติบโตผิดปกติ (สีคล้ำขึ้น)

               ข้อห้ามของการให้ยาเคมีบำบัดคือปริมาณเม็ดเลือดขาวน้อยกว่า 1,500 เซลล์ หลังจากได้รับยาเคมีบำบัดค่า PSA จะลงมาจากระดับเดิมโดยจะเริ่มลงอย่างชัดเจนเมื่อได้รับยาครั้งที่ 2-3

               หลังจากการได้รับยาเคมีบำบัดแล้วมีอาการไข้สูง คลื่นไส้อาเจียนมาก ทานอาหารไม่ได้  ผู้ป่วยจำเป็นที่จะต้องมาพบแพทย์เพื่อรับการตรวจเลือดและให้สารน้ำทางหลอดเลือด

 

 

 

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share