ทำความรู้จักกับฮอร์โมนเพศชาย

Thu-Aug-2017:16:06      

นพ. เปรมสันติ์ สังฆ์คุ้ม

 

               หลายๆท่านคงพอทราบกันบ้างอยู่แล้วว่าฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน เป็นฮอร์โมนประจำเพศชาย และหลายๆท่านคงเคยได้ยินเรื่องภาวะพร่องฮอร์โมนเพศในชายสูงวัยมาบ้าง  วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนให้มากยิ่งขึ้นครับ

               ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนเป็นฮอร์โมนประจำเพศชาย มีหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานในร่างกายหลายอย่าง ไม่ได้จำเพาะเจาะจงในเรื่องเพศเพียงอย่างเดียวครับ

               กลไกการสร้างฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในร่างกายเป็นกลไกที่สลับซับซ้อนมากครับ เริ่มต้นตั้งแต่สมองส่วนไฮโปทาสามัส (Hypothalamus) สร้างฮอร์โมนที่ชื่อว่า Gonadotropin releasing hormone มากระตุ้นการทำงานของต่อมใต้สมอง ให้เกิดการสร้างฮอร์โมนที่ชื่อ Luteininzing hormone เรียกสั้นๆว่า LH และ Follicle stimulating hormone เรียกสั้นๆว่า FSH ฮอร์โมนทั้งสองชนิดนี้จะไปกระตุ้นการทำงานของอัณฑะทั้งสองข้าง โดย LH จะมีหน้าที่กระตุ้นการสร้างฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ส่วน FSH จะมีหน้าที่กระตุ้นอัณฑะในการสร้างอสุจิครับ โดยประมาณ 95% ของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในร่างกายจะถูกสร้างจากอัณฑะ ที่เหลือจะถูกสร้างจากต่อมหมวกไต เมื่ออัณฑะสร้างฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในปริมาณที่เพียงพอแล้ว ก็จะมีการส่งสัญญาณไปบอกสมองว่าระดับฮอร์โมนในร่างกายเพียงพอแล้ว ให้ลดการสร้างฮอร์โมนที่มากระตุ้นการทำงานของอัณฑะลง

 

 

              ในทางการแพทย์เราใช้องค์ความรู้นี้มาประยุกต์นำไปสู่การรักษาโรคต่างๆมากมาย ยกตัวอย่างเช่น คนไข้ที่มีภาวะพร่องฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน เราก็สามารถให้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนทดแทนในรูปแบบต่างๆได้ครับ ซึ่งในปัจจุบันมีทั้งชนิดรับประทาน ชนิดทา ชนิดฉีดเป็นต้น ผู้ที่สังเคราะห์ฮอร์โมนเทสโทสได้เป็นคนแรกคือ ศาสตราจารย์ Leopold Ruzicka การค้นพบนี้ทำให้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีในปี 1936 ในทางกลับกัน ในคนไข้ที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแพร่กระจาย เราสามารถให้การรักษาด้วยการตัดอัณฑะเพื่อลดระดับฮอร์โมนเทสโทสเทอโรนในกระแสเลือด ยืดระยะเวลาการมีชีวิตอยู่ของผู้ป่วยระยะสุดท้ายนานขึ้น การค้นพบนี้ดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดาในปัจจุบัน แต่เป็นการค้นพบที่สำคัญและทำให้ทางการแพทย์มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้น ส่งผลให้นายแพทย์ Charles Brenton Huggins  ผู้ค้นพบความเกี่ยวข้องนี้ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาทางการแพทย์ในปี 1976 

                ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีหน้าที่หลายอย่างครับ หลายคนเข้าใจว่าฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนส่งผลต่อความรู้สึกทางเพศเพียงอย่างเดียว จริงๆแล้วฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีความสำคัญเริ่มตั้งแต่ตอนที่ยังอยู่ในครรภ์มารดา ฮอร์โมนนี้จะช่วยส่งผลให้การสร้างอวัยวะเพศออกมาปกติ ถ้าเด็กชายคนไหนที่ขาดฮอร์โมนเพศในช่วงนี้อาจส่งผลให้เกิดมาแล้วอวัยวะเพศมีความผิดปกติได้ครับ ในช่วงวัยเด็กฮอร์โมนเพศชายจะอยู่ในระดับต่ำๆ จนมาเริ่มสูงขึ้นอีกครั้งเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น หน้าที่ของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในระยะนี้จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในร่างกาย เพื่อก้าวสู่การเป็นผู้ใหญ่เต็มตัวครับ

            ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนส่งผลต่อความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ มีผลต่อการเติบโตของอวัยวะเพศชาย ความรู้สึกทางเพศ ทำให้เสียงเปลี่ยนจากเสียงแบบเด็กเป็นเสียงแบบผู้ใหญ่ นอกจากนี้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนยังมีผลต่อการสร้างเม็ดเลือดแดงในกระแสเลือด

            นอกเหนือจากนี้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในร่างกายส่วนหนึ่งจะถูกเปลี่ยนเป็นฮอรโมนเอสโตรเจนครับ ไม่ต้องแปลกใจครับ ฮอร์โมนเอสโตรเจนเป็นฮอร์โมนที่มีบทบาทสำคัญในเพศหญิง แต่ในเพศชายก็มีฮอร์โมนชนิดนี้อยู่ด้วย และเป็นฮอร์โมนที่จำเป็นต้องมีด้วยครับ เพราะฮอร์โมนชนิดนี้ส่งผลถึงความแข็งแรงของกระดูก ดังนั้นในชายสูงวัยที่มีภาวะพร่องฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ก็จะส่งผลให้มีฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง เป็นผลให้เกิดภาวะกระดูกพรุนได้ง่ายขึ้นครับ

           ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนอีกส่วนหนึ่งเมื่อไปถึงต่อมลูกหมาก จะถูกเอนไซม์ในต่อมลูกหมากเปลี่ยนให้เป็นฮอร์โมนไดไฮโดรเทสโทสเตอโรน ซึ่งมีผลต่อขนาดของต่อมลูกหมาก ในทางการแพทย์เรามียารักษาโรคต่อมลูกหมากโตโดยการยับยั้งการสร้างฮอร์โมนชนิดนี้ครับ

           ข้อมูลทางการแพทย์ในปัจจุบันยังพบว่า ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนอาจมีความเกี่ยวเนื่องกับภาวะเมทาบอลิคซินโดรมด้วย ถ้าจะอธิบายให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น ภาวะนี้คือภาวะอ้วนลงพุง และมักมีความเกี่ยวข้องกับ เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ควาดันโลหิตสูงเป็นต้น พบว่าทั้งสองภาวะนี้ต่างเป็นปัจจัยเสี่ยงซึ่งกันและกัน คนที่มีไขมันส่วนเกินเยอะ มีแนวโน้มที่จะมีฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนต่ำ เนื่องจากฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนจะถูกเปลี่ยนเป็นฮอร์โมนเอสโตรเจนโดยเอนไซม์ที่อยู่ในเซลล์ไขมัน คนที่มีภาวะอ้วนลงพุงมีแนวโน้มที่จะมีฮอร์โมนต่ำกว่า

           หลายท่านมีความเชื่อว่า การมีระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในร่างกายสูงๆ จนถึงระดับสูงกว่าระดับปกติ จะช่วยให้การแข็งตัวของอวัยวะเพศดีขึ้น อึด ทน นาน ซึ่งในทางการแพทย์พบว่า ถ้าระดับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในร่างกายอยู่ในระดับปกติอยู่แล้ว การทำให้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนเพิ่มสูงขึ้นไปอีกก็ไม่ช่วยให้สิ่งเหล่านี้ดีขึ้นครับ การให้ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนทดแทนจะมีประโยชน์ในคนที่มีระดับฮอร์โมนต่ำกว่าปกติเท่านั้น ในทางกลับกัน การที่ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนในกระแสเลือดสูงกว่าปกติ อาจจะมีผลเสียได้ เพราะฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมีส่วนในการกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง ซึ่งอาจมีผลให้ความเข้มข้นของเม็ดเลือดแดงสูงกว่าปกติ นำไปสู่อาการของเลือดหนืดได้ครับ

 

หวังว่าบทความนี้จะทำให้ผู้ที่มีโอกาสได้อ่าน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนมากขึ้นครับ

 

#testosterone #ฮอร์โมนเพศชาย #ฮอร์โมนต่ำ #นกเขาไม่ขัน #หย่อนสมรรถภาพทางเพศ

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share