การผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์คืออะไร

Fri-Jun-2017:06:24      

หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic -assisted surgery)                                               

ผู้ช่วยศาตราจารย์นายเเพทย์ วิสูตร คงเจริญสมบัติ

หน่วยศัลยศาตร์ระบบปัสสาวะ ภาควิชาศัลยศาตร์

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล



                เนื่องจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีด้านการผ่าตัด ทำให้ประสิทธิภาพการผ่าตัดทางเลือกโดยวิธีการบาดเจ็บน้อยได้รับความนิยมอย่างสูง การพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์และหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้รับการพัฒนาเพื่อเอาชนะข้อจำกัดด้านความสามารถของมนุษย์ การพัฒนาของหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดเริ่มมาจากระบบทางอุตสาหกรรมที่ใช้หุ่นยนต์ช่วยในการทำงานในที่เสี่ยงภัย เช่น บริเวณที่มีกัมมันตภาพรังสี ใต้มหาสมุทร หรือแม้กระทั่งในอวกาศ
                สำหรับทางการแพทย์บางครั้งศัลยแพทย์ไม่สามารถเข้าไปทำงานได้ทุกที่ เช่น บริเวณแนวหน้าของสงคราม หรือบริเวณทุรกันดารที่ต้องการศัลยแพทย์อย่างเร่งด่วน ทำให้มีการคิดค้น และริเริ่มการผ่าตัดทางไกลโดยใช้ศัลยแพทย์ควบคุมการทำงานของหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด
                หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดเริ่มมาใช้ในทางการแพทย์ในปี 1985 ชื่อว่า PUMA ใช้ในการเจาะชิ้นเนื้อสมอง ต่อมาปี 1988 ดร.นาธาน จากมหาวิทยาลัย อิมพิเรียล แห่งลอนดอนได้พัฒนาหุ่นยนต์ที่ชื่อว่า Probot มาช่วยในการผ่าตัดผู้ป่วยต่อมลูกหมากโต หลังจากนั้นได้มีการพัฒนาหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดมาอย่างต่อเนื่อง
                ปัจจุบันหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดได้นำระบบ da Vinci และระบบควบคุมการเคลื่อนไหว AESOP และ ZEUS มาใช้ทำให้การผ่าตัดด้วยกล้องมีประสิทธิภาพมากขึ้น เช่น การเคลื่อนไหวของเครื่องมือในการผ่าตัดส่องกล้องธรรมดาสามารถหมุนได้สี่ทิศทาง ขณะที่การผ่าตัดโดยใช้หุ่นยนต์สามารถหมุนเครื่องมือได้ถึงเจ็ดทิศทาง ซึ่งเป็นประโยชน์ในการแก้ไขความผิดปกติได้อย่างแม่นยำ ประกอบกับเป็นกล้องที่สามารถทำให้ศัลยภาพมองเห็นภาพเป็นสามมิติได้ และมือของหุ่นยนต์ยังสามารถช่วยลดการมือสั่นจากการเมื่อยหล้าจากการผ่าตัดของศัลยแพทย์ได้

 


                อย่างไรก็ตามหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดยังมีข้อเสียอยู่บ้างได้แก่ ตัวหุ่นยนต์มีราคาแพง ค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาสูง และศัลยแพทย์ที่ใช้ต้องได้รับการฝึกฝนและอบรมมาจนเชี่ยวชาญถึงสามารถใช้หุ่นยนต์ผ่าตัดได้ และที่สำคัญไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัดผ่านกล้องทั่วไปหรือการผ่าตัดผ่านกล้องโดยใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดทั้งสองแบบก็ยังมีข้อจำกัดที่เหมือนกันคือ ศัลยแพทย์จะขาดความรู้สึกอ่อน แข็งจากการสัมผัสเนื้อเยื่อที่เป็นโรคกับเนื้อเยื่อปกติ


                ในปีนี้คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีกำลังนำหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดรุ่น da Vinci SI ซึ่งเป็นหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดรุ่นล่าสุดจากประเทศสหรัฐอเมริกา มาช่วยในการผ่าตัดรักษาโรคต่างๆ โดยที่ตัวหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดทั้งระบบ นี้จะประกอบด้วย ตัวหุ่นยนต์มี 4 แขน แขนที่1 ช่วยในการถือกล้อง แขนที่2,3 ช่วยในการตัด ผูก ตลอดจนเย็บเนื้อเยื่อ และแขนที่4 ช่วยในการดึงรั้งเนื้อเยื่อเสริมการผ่าตัด ส่วนกล้องของหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัดรุ่นนี้เป็นกล้องแฝดเพื่อช่วยให้ศัลยแพทย์เห็นภาพเหมือนจริงสามมิติ (dual light source and dual 3-chip cameras)สุดท้ายเป็นคอนโซลควบคุมหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (master console )ซึ่งทางคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีได้สั่งซื้อคอลโซลเพิ่มขึ้นมา 1 ชุดจากที่มาพร้อมกับชุดหุ่นยนต์ รวมเป็น 2 คอลโซล คอนโซลหนึ่งใช้สำหรับการผ่าตัดจริงสำหรับผู้ป่วย ส่วนอีกคอลโซลหนึ่งใช้สำหรับการเรียนรู้และฝึกหัดของแพทย์

 

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share