การรักษา

Sat-Oct-2017:20:11      
 
นายแพทย์ วิสูตร คงเจริญสมบัติ
แพทย์หญิง ภัทรานุช นพกุลสถิตย์
 
 
 

       โดยทั่วไปแล้วผู้ป่วยเมื่อทราบว่าตัวเองเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก โดยส่วนมากแล้วผู้ป่วยจะรู้สึกเครียด ผู้ป่วยควรตั้งสติ เพื่อนสนิทและญาติพี่น้องมีความจำเป็นที่จะเป็นเพื่อผู้ให้กำลังใจ ให้ข้อแนะนำ และควรปรึกษาแพทย์ส่วนตัว หรือแพทย์เฉพาะทาง ในภาวะปัจจุบันมีเอกสารและข้อมูลมากมายที่อธิบายเกี่ยวกับโรคนี้ส่วนที่จะไปพบแพทย์เฉพาะทางควรเตรียมคำถามที่เราสงสัยไปอย่างครบถ้วน จะเป็นการดีอย่างมากถ้าจะนำเพื่อนสนิท ญาติพี่น้อง ไปร่วมฟังและสอบถามแพทย์ด้วย
นอกจากนี้ ที่สำคัญอย่างยิ่ง ผู้ป่วยสามารถหาความคิดเห็นจากแพทย์เฉพาะทางคนอื่นได้ โดยเป็นสิ่งปกติที่คนไข้ทำได้โดยไม่ต้องกลัวแพทย์เจ้าของไข้โกรธ

 
การรักษาสามารถแบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม คือ
1 การผ่าตัด
2 การฉายรังสี
3 การใช้ฮอร์โมน
4 ติดตามการรักษาอย่างใกล้ชิด

การผ่าตัดรักษา
การผ่าตัดต่อมลูกหมากโดยเอาต่อมลูกหมากออก ซึ่งใช้ในผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรก (ระยะ 1 และ 2 )
- การผ่าตัดต่อมลูกหมากโดยการเปิดผ่านหน้าท้อง
- การผ่าตัดต่อมลูกหมากโดยการเปิดผ่านบริเวณฝีเย็บ
- การผ่าตัดต่อมลูกหมากโดยการส่องกล้องผ่านผนังหน้าท้อง
- การผ่าตัดต่อมลูกหมากโดยการส่องกล้องผ่านผนังหน้าท้อง โดยการใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด
ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นหลังการผ่าตัด
- ผู้ป่วยอาจมีปัญหาการแข็งตัวของอวัยวะเพศ
- ผู้ป่วยอาจมีการปัสสาวะเล็ด ปัสสาวะราด ในระยะแรก ประมาณ 1 ถึง 2 เดือนหลังการผ่าตัด ต่อมาอาการจะค่อย ๆ หายไป
- อาจมีการปัสสาวะไม่ออก ถ้ามีการตีบ แคบ ของท่อปัสสาวะ

สิ่งที่ผู้ป่วยควรตั้งคำถามแพทย์เฉพาะทาง (Urologist) ที่รักษาท่าน
- ผมสามารถรักษาด้วยยาได้ไหม ?
- ผมควรจะได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดไหม ?
- การผ่าตัดชนิดใดเหมาะสมกับผม ?
- ผมจะรู้สึกอย่างไรบ้างหลังการผ่าตัด ?
- ผมจะต้องให้ยาเคมีหลังการผ่าตัดหรือไม่ ?
- ผมจะต้องทำการฉายรังสีหลังการผ่าตัดหรือไม่ ?
- ถ้าผมมีอาการปวด ผมจะจัดการอย่างไร ?
- ผลข้างเคียงที่เกิดหลังผ่าตัดจะหายไปเมื่อไร ?

การฉายรังสี
การฉายรังสีมีการใช้ในรายมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกแทนการใช้ผ่าตัดนายที่ผู้ป่วยปฏิเสธการผ่าตัด แต่เรามักนิยมใช้การฉายรังสีในรายที่มีมะเร็งต่อมลูกหมากหลงเหลือจากการผ่าตัด หรือใช้นายระยะท้าย ๆ ของโรค เพื่อช่วยลดอาการปวด

มีการฉายแสง 2 วิธีที่ใช้ในมะเร็งต่อมลูกหมาก
1. การฉายรังสีจากภายนอกร่างกาย โดยผู้ป่วยจะได้รับรังสีจากเครื่องกำเนิดรังสีภายนอกร่างกายไปที่ต่อมลูกหมาก
2. การฝังแร่รังสีเข้าไปในเนื้อต่อมลูกหมาก โดยการใช้แร่รังสีซึ่งเป็นเม็ดเล็กปริมาณหลายเม็ดขึ้นกับขนาดของต่อมลูกหมากฝังเข้าไปในเนื้อต่อมลูกหมาก

ผลข้างเคียงจากการฉายรังสี
- ผลข้างเคียงของการฉายรังสีขึ้นอยู่กับปริมาณของรังสีที่ได้รับ ท่านจะรู้สึกเพลียหลังการฉายแสง ซึ่งท่านควรจะพักผ่อนมาก ๆ
- การฉายรังสีจากภายนอก ท่านอาจจะมีอาการท้องเสียและมีปัสสาวะบ่อยและแสบขัดผิวหนังของท่านอาจจะมีอาการเจ็บปวด และแดงขึ้น อาจจะมีขนร่วงเฉพาะที่ได้
- การรักษาโดยการฝังแร่รังสี อาจจะทำให้มีปัสสาวะเล็ด และมีเสื่อมสมรรถภาพทางเพศได้ แต่พบได้ไม่บ่อยมากนัก

สิ่งที่ท่านควรถามแพทย์ของท่านก่อนที่จะเลือกการฉายแสงในการรักษา
- ผมเหมาะสมที่ใช้รังสีในการรักษาหรือไม่ ?
- วิธีรักษาโดยการฉายแสงควรใข้แบบไหน ?
- การฉายแสงจะเริ่มเมื่อใด บ่อยขนาดไหน ใช้เวลานานเท่าไร ?
- ผมจะดูแลตัวเองอย่างไรก่อน ระหว่างหลังการฉายรังสี ?
- ผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นหลังการฉายแสง จะเกิดเมื่อไรและกินเวลานานเท่าไร ?
- โอกาสของมะเร็งกลับมาหลังการฉายรังสีมีหรือไม่ ?
- ผมควรมาติดตามผลการรักษาบ่อยขนาดไหน ?

การรักษาด้วยฮอร์โมน
การใช้ฮอร์โมนในผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก มักจะใช้เป็นการรักษาเพิ่มเติมหลังการผ่าตัด หรือในรายที่มะเร็งต่อมลูกหมากระยะแพร่กระจาย
หลักการใช้ฮอร์โมนในการรักษาคือการลดหรือกำจัดฮอร์โมนเพศชาย ซึ่งจะไปทำให้มะเร็งต่อมลูกหมากฝ่อเล็กลงหรือโตช้าลง การกำจัดฮอร์โมนมี 2 วิธีคือ
- การใช้ยาต้านฮอร์โมน โดยมียาต้านทำให้อัณฑะไม่สามารถสร้างฮอร์โมนเพศชาย และยาต้ายการออกฤทธิ์ของฮอร์โมนเพศชาย
- การผ่าตัดเอาอัณฑะออก ซึ่งอัณฑะเป็นแหล่งใหญ่ในการสร้างฮอร์โมนเพศชาย โดยมีบางส่วนซึ่งเป็นส่วนน้อยมาจากต่อมหมวกไต
- แพทย์ใช้การรักษาด้วยการควบคุมกำจัดปริมาณฮอร์โมนเพื่อควบคุมและลดการกระจายของมะเร็งต่อมลูกหมากไปยังอวัยวะต่าง ๆ มะเร็งต่อมลูกหมากส่วนใหญ่จะไม่โตขึ้นเป็นระยะเวลาหลายปี
- ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น คือ มีการคลื่นไส้อาเจียน มีเต้านมที่โตขึ้น มีความต้องการทางเพศน้อยลง และอาจมีอันตรายต่อตับได้ แต่พบได้ไม่บ่อยนัก และในบางครั้งอาจทำให้กระดูกมีความแข็งแรงน้อยลง

สิ่งที่ท่านควรถามแพทย์ การที่ตัดสินใจใช้การรักษาด้วยการควบคุมฮอร์โมน
1. ผมควรได้รับยาต้านฮอร์โมนหรือการผ่าตัดเอาอัณฑะออก
2. ยาควบคุมฮอร์โมนที่ให้เป็นชนิดไหน ?
3. เมื่อไรควรจะเริ่มใช้ยาต้านฮอร์โมนและใช้ไปนานเท่าไร ?
4. ถ้าเลือกการผ่าตัดเอาอัณฑะออก จะอยู่ในโรงพยาบาลกี่วัน ?
5. ระหว่างที่ได้ยาต้านฮอร์โมนจะมีความรู้สึกอย่างไร ?
6. ผลข้างเคียงจากการใช้ยาต้านฮอร์โมนมีอะไรบ้าง ?
7. ผลข้างเคียงจะหายไปเมื่อใด ?
 
 

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share