โรคของต่อมลูกหมาก

Thu-Aug-2017:16:37      
 

นายแพทย์ กีรติพล เวียงพล

 
 
 
     ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะหนึ่งในระบบสืบพันธุ์ของเพศชาย ฉะนั้นโรคของต่อมลูกหมากจึงเกิดได้ในเฉพาะผู้ชาย ต่อมลูกหมากจะอยู่ล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้นก่อนถึงกระเพาะปัสสาวะ หน้าต่อท่อทวารหนัก ดังนั้นถ้าผู้ป่วยเป็นโรคของต่อมลูกหมาก มักจะมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับการปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่ค่อยพุ่ง ต้องเบ่ง ปัสสาวะไม่สุด เป็นต้น แพทย์จะวินิจฉัยโรคของต่อมลูกหมาก นอกจากอาการของผู้ป่วยแล้ว ยังสามารถตรวจผ่านทางถวารหนัก ซึ่งต่อมลูกหมากจะอยู่ทางด้านหน้า และการเจาะเลือดตรวจค่า PSA ซึ่งจำเพาะเจาะจงต่อต่อมลูกหมาก โดยทั่วไปโรคของต่อมลูกหมากพบได้
3 ชนิด คือ

1. โรคต่อมลูกหมากโต
    พบได้ประมาณ 80% เป็นโรคไม่ร้ายแรง พบบ่อยโดยเฉพาะผู้สูงอายุ ( >60 ปี) เนื่องจากผู้สูงอายุจะมี ฮอร์โมน DHT ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชายชนิดหนึ่ง อยู่ในระดับที่สูงซึ่งฮอร์โมนนี้มีผลทำให้กระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโตได้ โดยทั่วไปผู้ป่วยจะมีปัญหารบกวนเกี่ยวกับการปัสสาวะ ตั้งแต่อาการน้อย เช่นปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะไม่พุ่ง ไม่แรง ต้องยืนรอปัสสาวะถึงจะออกได้ หรือบางตั้งมีปัสสาวะหยดตามมาหรือ ถ้าอาการมากบางครั้งผู้ป่วยไม่สามารถปัสสาวะได้เองได้ ต้องใส่สายสวนปัสสาวะตลอด แพทย์จะวินิจฉัยได้ผ่านการตรวจทางทวารหนักว่าต่อมลูกหมากของท่านโตหรือไม่ หรือตรวจโดยการอัลตราซาวน์ต่อมลูกหมาก การรักษาขึ้นอยู่กับอาการและความรุนแรงของโรคว่ามีผลกระทบรบกวนต่อชีวิตประจำวันมากน้อยเพียงใด ในรายที่มีอาการน้อยอาจได้รับคำแนะนำในการเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น ถ้าผู้ป่วยมีอาการปัสสาวะบ่อยในเวลากลางคืน อาจจะต้องลดการดื่มน้ำเวลาก่อนนอน และปัสสาวะก่อนนอนทุกครั้ง งดการดื่มที่มีส่วนผสมของคาแฟอีนเช่น ชา กาแฟ เพราะจะทำให้ปัสสาวะบ่อย ถ้าอาการต่างๆไม่ดีขึ้น แพทย์ก็จะให้ยาที่ช่วยทำให้กล้ามเนื้อต่อมลูกหมากคลายตัว หรือยาที่ช่วยลดขนาดต่อมลูกหมาก เมื่อท่านได้รับยาอย่างเต็มที่แล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ก็อาจจำเป็นต้องรักษาโดยวิธีการผ่าตัดตัดต่อมลูกหมาก โดยปัจจุบันในประเทศไทย การตัดต่อมลูกหมากด้วยเครื่องจี้ไฟฟ้า หรือ เลเซอร์ตัดต่อมลูกหมากก็เป็นที่นิยม

2. โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก
    พบได้ประมาณ 18% ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีอาการคล้ายกับโรคต่อมลูกหมากโต เช่นปัสสาวะไม่พุ่ง ต้องเบ่งปัสสาวะ หรือถ้าเป็นระยะลุกลามของโรคมะเร็งต่อมลูกหมากอาจจะมีอาการอ่อนเพลีย ปวดตามกระดูกหรือภาวะซีด เนื่องจากมะเร็งต่อมลูกหมากได้กระจายไปที่กระดูก เนื่องจากปัจจุบันเรามี การเจาะเลือดดูค่า PSA เพื่อช่วยในการคัดกรองคนไข้ที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ทำให้เราพบคนไข้ที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแรกมากขึ้น ซึ่งสามารถรักษาให้หายขาดได้ โดยทั่วไป ค่า PSA ที่สูงนอกจากจะเกิดจากมะเร็งต่อมลูกหมากแล้วยังเกิดได้อีกหลายสาเหตุเช่น โรคต่อมลูกหมากโต โรคต่อมลูกหมากอักเสบ การติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ การใส่สายสวนปัสสาวะ โดยทั่วไปถ้าค่า PSA สูงเกิน 10 ng/dl โอกาสตรวจพบมะเร็งต่อมลูกหมากมากกว่า 50 % ค่า PSA 4-10 ng /dl โอกาสพบ มะเร็งต่อมลูกหมาก ได้ 20- 30% โดยทั่วไปสำหรับในคนไทยทางแพทย์จะใช้ ค่ามากกว่า 4 ng/dl ถือว่าผิดปกติ นอกจากการเจาะ PSA อาจช่วยวินิจฉัยมะเร็งต่อมลูกหมากแล้ว การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนักถ้าคลำพบต่อมลูกหมากว่ามีลักษณะเป็นก้อนแข็ง ไม่เรียบ มีแนวโน้มว่าอาจจะเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากได้ ปัจจุบันถ้าผู้ป่วยมีค่า PSA ที่ผิดปกติ หรือ การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนักผิดปกติ แพทย์จะแนะนำให้ท่านตัดตรวจชิ้นเนื้อต่อมลูกหมากไปตรวจเพื่อพิสูจน์ว่ามีลักษณะของมะเร็งหรือไม่ ส่วนการรักษา ขึ้นกับระยะของโรค ถ้าเป็นระยะแรกสามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยการผ่าตัดหรือการฉายรังสี ถ้าเป็นมะเร็งระยะลุกลามอาจใช้การรักษาด้วยการฉายแสงและฮอร์โมนเป็นหลัก

3. โรคต่อมลูกหมากอักเสบ
     พบได้ประมาณ2% โดยแบ่งได้ 2 ชนิดคือ ต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเฉียบพลัน และต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเรื้อรัง โดยชนิดเฉียบพลันผู้ป่วยจะมีอาการไข้สูง หนาวสั่นปวดเมื่อยตามตัว หรือปวดฝีเย็บ บางรายมีปัสสาวะลำบากร่วมด้วย เนื่องจากสาเหตุเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย การรักษาจะใช้การให้ยาปฏิชีวนะเป็นหลัก ถ้าอาการเป็นมากอาจต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล หลังจากการเป็นต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเฉียบพลันแล้วจะมีผู้ป่วยส่วนหนึ่งเป็นต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเรื้อรังต่อ บางครั้งผู้ป่วยที่เป็นต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเรื้อรัง อาจไม่จำเป็นมีอาการของต่อมลูกหมากอักเสบชนิดเฉียบพลันมาก่อนก็ได้ ผู้ป่วยอาจมีอาการปัสสาวะบ่อย ขัด ไม่สุด บางครั้งรู้สึกปวดรำคาญบริเวณอัณทะหรือฝีเย็บ การรักษาจะให้ยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อโรค 4-6 สัปดาห์ และการรักษาตามอาการเช่น ยาแก้ปวดในกลุ่ม NSAID ยาคลายกล้ามเนื้อบริเวณต่อมลูกหมาก เป็นต้น

 

 
 
 

 

 
 
 
 

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share